Alkoholizm jest to choroba powstająca w skutek nadużywania napojów alkoholowych; w znaczeniu szerszym – jest to całokształt ujemnych następstw, wynikających z nadużywania alkoholu dla jednostki i społeczeństwa. Alkoholizm nie jest czymś nowym; znany był od bardzo dawna i zawsze stanowił problem socjalny dla kolejnych pokoleń.
W Polsce najwięcej pije się na wsiach, na terenach północno-wschodnich, czyli w rejonach największego bezrobocia. Piją zwłaszcza ludzie biedni, robotnicy, bezrobotni, bezdomni. Alkohol traktują jako znieczulacz na beznadziejną rzeczywistość. W takich środowiskach niejednokrotnie wszelkie działania ludzi podporządkowane są zdobyciu alkoholu. Niektórzy mieszkańcy podlaskich wsi sprzedają zbierane czy kradzione drzewo, aluminium, makulaturę, żeby zebrać na tanie wino. Inni okradają kieszenie czy mieszkania obywateli, by zdobyć pieniądze, lub bezpośrednio napadają na sklepy monopolowe.
Widomym jest iż podniesiona akcyza na spirytus używany do produkcji tanich win powoduje, że ich cena wzrosła. Nic więc dziwnego, że akcyzowany alkohol przegrywa wojnę z przemycanym. Oblicza się, że co trzeci litr wypijanego na wschodzie kraju alkoholu pochodzi z przemytu. Ten alkohol to wielki luksus dla uzależnionych, choć jest to jedynie spirytus techniczny, nawet nie oczyszczony.
Alkohol jest źródłem wielu wykroczeń i przestępstw, więc warto się zastanowić czego ludzie w nim szukają. Zazwyczaj piją, gdyż poprawia im to nastrój, lecz również dlatego, iż wspólne picie stanowi bardzo popularny sposób nawiązywania i umacniania kontaktów międzyludzkich. Gdy codzienna rzeczywistość wydaje się zbyt szara i monotonna, rośnie potrzeba rozmowy z drugim człowiekiem, pocieszenia, a także chęć by choć przez chwilę przeżyć coś innego, odmienionego. Alkohol i narkotyki zapewniają iż ujrzymy świat kolorowo i fantastycznie, choć tylko przez moment.
Młodzi ludzie piją, gdyż szukają akceptacji, ze strony rówieśników („…piją wszyscy, piję i ja…”) Chcą pokazać, że istnieją, chcą zwrócić na siebie uwagę. Alkohol dodaje im odwagi i pewności siebie, popisują się przed kolegami, pokazują „na co ich stać”, zaczepiają przechodni, wszczynają bójki, wyładowują agresję na niewinnych ludziach.
Akty przemocy maja miejsce także w rodzinach. W Polsce ok. 3-4 mln ludzi żyje w rodzinach, w których z powodu alkoholu dochodzi do przemocy, zaniedbań, ubóstwa i demoralizacji. Alkoholik wyżywa się psychicznie i fizycznie na domownikach, tak więc alkoholizm dotyka bezpośrednio także ich, pozostałych członków rodziny. Współuzależnienie nie oznacza, że bliscy alkoholika piją razem z nim. Najczęściej to ludzie, którzy w szkodliwy dla siebie sposób dostosowali się do patologicznej sytuacji domowej: starają się przyjmować ją jako najzupełniej normalną, są zastraszeni, podporządkowują się zmiennym nastrojom uzależnionego.
Obliczono, że co trzeci wypadek samochodowy w Polsce spowodował pijany kierowca. Wśród ofiar również wiele było nietrzeźwych. Widać więc wyraźny wpływ alkoholu na umysł człowieka. Opóźnione reakcje kierowcy i brak wyobraźni i trzeźwości w myśleniu w czasie poruszania się poboczem u pieszych, doprowadziły do wielu nieszczęśliwych i tragicznych wypadków.